یکی از ملزومات سفر رزرو کردن خدماتی است که در مقصد دریافت خواهیم کرد اما در سفر از نوع شکار شفق قطبی با آسمان سروکار داریم و تنها چیزی که نمیتوان رزرو کرد آسمان است. شفق قطبی عین ماهی گیری است و گردشگران این نوع سفر از کل روند برنامه تا ملاقات با شفق قطبی لذت میبرند. در ادامه با این پدیده و موضوعات پیرامون آن بیشتر آشنا میشویم.
- شفق قطبی چیست؟
- شفق قطبی چطور اتفاق میافتد؟
- بهترین زمان برای شکار شفق قطبی
- شفق قطبی کجا دیده میشود؟
- نکات مهم در شکار شفق قطبی
- برنامه سفر گروهی 365 سفر به مورمانسک و شکار شفق قطبی
شفق قطبی چیست؟
شفق قطبی که ارورا (Aurora) یا نورهای شمالی(Northern lights) یا نورهای جنوبی(Southern lights ) هم گفته میشود. یکی ازشگفت انگیزترین پدیدههای طبیعی در دنیاست. رقص نورهای رنگین که آسمان شب را به صحنهای جادویی تبدیل میکند و دیدن آن آرزوی خیلی از عاشقان آسمان شب است.
شفق قطبی چطور اتفاق میافتد؟
طی فعل و انفعالات خورشید، ذرات باردار از خورشید جدا شده و همراه با بادهای خورشیدی وارد منظومه شمسی میشوند. این ذرات باردار در مغناط کره یا میدان مغناطیسی سیارات به دام می افتند مثل سیاره زمین و در این گیر و دار به سمت قطب ها حرکت می کنند.
در قطبها ، میدان مغناطیسی بازی وجود دارد و ذرات را به داخل جو هدایت می کند و وقتی این ذرات با سرعت وارد جو میشوند. شروع میکنند به برانگیختگی مولوکولها و اتم های مختلفی که در جو وجود دارد. این تبادل و برانگیختگی باعث میشود این اتم ها و مولکولها تغییر سطح پیدا کنند و برای بازگشت به حالت قبلی، انرژی دریافتی را پس دهند که این فرآیند به شکل نورهایی قابل مشاهده است. بسته به اینکه چه نوع مولکول یا اتمی دچار این برانگیختگی شده، نورهای رنگی متنوعی متصاد و قابل مشاهده میگردد( طیفی از نورهای، سبز، آبی، ارغوانی، قرمز)، و به این ترتیب ما تصاویری از رقص نورهای رنگی در آسمان میبینیم. به عنوان مثال رنگ سبزی که دیده میشه نتیجه برانگیختگی اکسیژن اتمی است.
بهترین زمان برای شکار شفق قطبی
- پاییز تا اوایل بهار
- شبهای تاریک
- صاف و بدون ابر بودن آسمان
- مکانی بدور از آلودگی نوری
این پدیده به طور معمول در عرض های بالایی مدارقطبی شمالی و جنوبی رخ میدهد. در فصل زمستان نیمکره شمالی و در فصل زمستان نیم کره جنوبی میتونیم این پدیده را رویت کنیم. بطور کلی بهترین زمان برای مشاهده شفق قطبی شامل موارد زیر میشود:
شفق قطبی کجا دیده میشود؟
همانطور که گفته شد شفق قطبی بطور معمول در نواحی نزدیک به قطبها اتفاق میافتد و اکثر سفرها برای شکار شفق قطبی به سمت مناطق نزدیک به قطب شمال انجام میشود. ازجمله دلایل محبوبیت مناطق شمالی به مناسبتر بدون هزینه سفر و عمومیت مکان گردشگری در این مناطق میتوان اشاره کرد.
مهمترین مقاصد جهان برای مشاهده شفق قطبی
- شمال نروژ
- شمال سوئد
- ایسلند (نواحی روستایی دور از شهر)
- روسیه (مورمانسک)
- فنلاند
- آلاسکا
- کانادا
- گرینلند
در تمام این نقاط هرچه به مدار قطب شمال نزدیکتر باشیم و آلودگی نوری کمتر باشد، شانس شکار شفق در آسمانی صاف بیشتر میشود.
نکات مهم در سفر شکار شفق
برنامه ریزی برای شفق قطبی مستلزم پیشبینی و آمادگیهایی است. نکات زیر موارد مهمی در این برنامه ریزی را شامل میشود.
- برای پیش بینی شفق تنها به پیشبینیهای 72 ساعت قبل مربوط به فعالیتهای خورشید میتوان اتکا کرد.
- تشخیص مقصد مناسب برای مشاهده شفق با کیفیت با بررسی پیشبینیهای هواشناسی امکان پذیر است.
- استفاده از لباس و تجهیزات مناسب دمای محیط با توجه به مقصد مربوط به رصد شفق. (میتوان بعضی از این تجهیزات را کرایه کرد)
- شفق قطبی در شب اتفاق میافتد و باید آمادگی بیدار ماندن در ساعات ابتدایی شب حداقل داشته باشید.
برای مشاهده شفق چه پیشبینیهایی نیاز است؟
برای ملاقات با شفق قطبی در مناطق مختلف ما نیازمند پیشبینیهایی مربوط به فعالیتهای خورشید و شرایط جوی زمین وهمینطور میزان شانس تماشای شفق (با عنوان مقیاس کی پی) که مهمترین مقیاس برای پیشبینی رویت شفق میباشد، هستیم. این امکان از طریق سایتها و اپهای کاربردی که برای این موضوع طراحی شده، میسر میشود. در ادامه به برخی از آنها میپردازیم:
سایت SpaceWeatherlive
در این سایت هر پدیدهای در روز قبلش با توضیح مختصر و لینکهای مرتبط، اطلاع رسانی میشود. در مورد شفق قطبی ، اطلاعاتی در مورد بادهای خورشیدی، اینکه چه ساعتی به زمین میرسد، مکان قرار گیری بیضی شفق و کیپی(kp) شفق قطبی را ارائه میدهد.
دفتر اداره ملی جوی و اقیانوسی ایالات متحده NOAA
این سایت از سالیان مختلف بادها و فعالیتهای خورشیدی رو زیر نظر دارند و بهترین پیش بینیها را ارائه میدهد و تقریبا 72 ساعت قبل از اینکه ما با یک شفق مواجه شویم، مناطقی که شفق در آن اتفاق میافتد را مشخص میکند. برای استفاده از این سایت و پیشبینی شفق کافیست در قسمت سرچ سایت کلمه Noaa arura وارد کنید.
سایتهای محلی
این سایتها براساس محلی که برای رویت شفق مشخص کردهاید اطلاعات خوبی درباره وضعیت هوا، ابرناکی و شرایط جوی ارائه میدهند.
نرم افزار کاربردی
ازجمله نرم افزارهای کاربردی My Aurora Forecast & Alerts که با کمک این برنامه میتوان مکان و زمانی که شفق رویت میشود را پیشبینی کرد.
برنامه سفر گروهی 365 سفر به مورمانسک و شکار شفق قطبی
گروه ما در تاریخ 23 الی 30 بهمن در جستجوی نورهای رقصان مدار شمالی، سفری شگفت انگیز به دنیای شفق قطبی در مورمانسک روسیه داشت. در این سفر با راهنمای تخصصی نجوم همراه میشویم. برای اشنایی بیشتر با این موضوع یک وبینار همگانی در 28 آذر برگزار کردیم و برای همسفرهامون هم یک کارگاه ویژه اموزش فوت و فنهای مربوط به این سفر را تدارک دیدیم. علاوه بر تماشای شفق زیبا، برنامههای دیگری هم در مدت سفر اجرا میشود که برای اطلاعات بیشترو آگاهی از برنامه روزانه در مورد این سفر میتوانید دفترچه تصویری سفر را در لینک کانال تلگرام ما مشاهده و دانلود کنید.
چرا مورمانسک یکی از بهترین مقصدها است؟
- این شهر در روسیه واقع شده ( بجهت نزدیکی این کشور به ایران و مسافت)
- موقعیت جغرافیایی ویژه مورمانسک و دسترسی راحتتر نسبت به سایر مناطق قطبی
- هزینه منطقیتر ( بابت ویزا و سایر هزینههای حمل و نقل بویژه برای ما ایرانیان)
- تجربه سفر متفاوت
لازم به ذکر است که روسیه و بخصوص مکانهای اقامتی آن و حتی وسایل نقلیه عمومی در این کشور بخوبی به لحاظ فراهم آوردن امکانات دمایی، بسیار مجهز بوده و نگرانی از این بابت وجود ندارد.
اگر دیدن شفق قطبی یکی از رویاهای شماست، مورمانسک یکی از بهترین مقصدها برای تجربه این پدیده خارقالعاده است.
این سفر رو اینجا میتوانید رزرو کنید.



